1. Anasayfa
  2. Blog
  3. Satranç'ta Dünya Şampiyonluğu

Satranç'ta Dünya Şampiyonluğu

Wilhelm Steintz (1836-1900 ) 
 
Satranç Dünya Şampiyonları denince ilk akla gelen isimlerden biri şüphesiz Wilhelm steinitz’dir. “ Modern satrancın babası”  lakabı ile de bilinen steintz 1836 yılında Prag’ta doğmuştur ve ilk resmi dünya şampiyonudur.
 
Satrancı 12 yaşında öğrenmiştir.Romantik çağ olarak adlandırılan dönemde yaşamış olan steintz , çağdaşlarının aksine posizyonel bir oyun stilini benimsemiştir.
 
En az bir alet fedası yapılmayan oyunlara ilgi duyulmayan bir satranç döneminde doğan steintz’in kendiside bu akımdan etkilenmiştir.Fakat daha sonraki yıllarda kendisi konumsal satrancın inceliklerini keşfedip bunu  kendi oyun stili ile birleştirerek satrancın sadece rakip şaha saldırmaktan ibaret olmadığını,savunma yaparak ya da konumu tutarak ta maç kazanılabileceğini ispat etmiş ve tam 12 yıl boyunca dünya satranç şampiyonu kalmıştır. ( 1866-1878) 
 
Döneminin bazı ünlü oyuncularına karşı aldığı sonuçlar ; 
 
Serafimo Dubois (+5-1=0)
Mongredien (+7-0=0) 
Green (+5-0=2) 
Anserssen  (+8-6=0) 
Zukertort (+10-5=0)
Chigorin (+10-6=0)
Gunsberg'i (+6-4=0)
 
 
1894  yılında Emanul lasker’e karşı oynadığı maçı ve ünvanını kaybetmiş , 1898’de ünvanını geri almak için çıktığı maçta Lasker’e  bir kez daha yenilmiştir.1900’de New York’ta ölmüştür.
 
 
 
 Emanuel Lasker ( 1868-1941)
 
İkinci Dünya şampiyonu Emanuel Lasker 24 Aralık 1868 yılında Berlin’de  doğmuştur.
 
Aynı zamanda iyi bir matematikçi olan lasker Satranç’ta psikoloji faktörünü en iyi kullanan oyuncuların başında gelir.Bir çok oyununda rakibine göre hamle seçmesi ile ve normalde alınması gereken bir piyonu sırf rakibi psikolojik olarak baskı altına almak için almaması ile ünlüdür.
 
1894 yılında steintizi (+10-5=4) skoru ile yenerek ikinci dünya şampiyonu olmuştur ve tam 27 yıl Dünya Şampiyonu kalarak bu alanda kırılması çok zor bir rekora imza atmıştır.
 
Lasker 1921 yılında Capablanca ile yaptığı Dünya Şampiyonluğu maçını aniden yarıda keserek ünvanı Capablanca’ya verdiğini belirterek maçtan ayrılmıştır.
 
Ne var ki bundan sonra oynanan pek çok turnuvayı  Dünya şampiyonu Capablanca ve dönemin ünlü oyuncuları reti,tarrash,euwe,tartakower,boguljubow,spielmann ın önünde bitirerek ilerlemiş yaşına rağmen ne kadar kuvvetli bir satranççı olduğunu satranç dünyasına bir kez daha göstermiştir.
 
13 ocak 1941 de New York’ta ölmüştür.
 
 
 
Jose Raul Capablanca ( 1888-1942) 
 
Satrancı 4 yaşında babasını izleyerek öğrendi ve 12 yaşında küba şampiyonu oldu.
 
Satranç makinası lakabı ile anılan Capablanca tüm zamanların en kuvvetli oyuncularından biridir.Hiç açılış çalışmamasına rağmen satrancı çok iyi anlar ve anadilini konuşur gibi oynardı.102 oyuncuya karşı verdiği simultane rekoru ( +101-0=1 ) hala kırılamamıştır.
 
Öğrenci olarak gittiği Amerika’da tüm klüpleri dolaşarak kendisini yenebilecek bir rakip aradı fakat bulamadı.
 
Daha sonra o dönemde Amerika’nın en kuvvetli oyuncusu sayılan Frank Marshall’ı (+8-1=14 ) skoru ile yendi.
Lasker’i yenerek  aldığı ünvanını 1921-1927 yılları arasında korumuştur.
 
1916-1924 yılları arasında katıldığı Turnuvalarda tek bir yenilgi bile almamıştır.
 
1914-1927 yılları arasında 158 maçta sadece dört yenilgi almıştır.
 
Satrancın temel ilkeleri ,satrancın esasları, satranç kariyerim isimli yazdığı kitapları vardır.
 
8 mart 1942 de Çok sevdiği manhattan Satranç kulübü’nde bir Satranç müsabakasını izlerken kalp krizi geçirmiş ve ertesi gün ölmüştür.
 
Öldükten sonra kendi isteği üzerine yapılan  otopsisinde capablanca’nın beyninin normal bir insandan daha büyük ve üzerindeki kıvrımlarının da daha fazla olduğu görülmüştür.
 
 
Alexander Alekhine ( 1892-1946) 
 
1892 yılında Moskova’da doğmuştur. Satrancı dokuz yaşında ağbisinden öğrenmiştir.Gelmiş geçmiş en iyi saldırı oyuncularından biri olarak bilir.
 
1927-1935 ve 1937-1946 yılları arasında toplam 17 yıl dünya şampiyon olarak kalmıştır. Dünya şampiyonluğu ünvanı kendisinde olarak ölen tek şampiyondur.
 
Çalkantılı hayatında dört kez evlilik geçirmiş ve alkol sorunu yaşamıştır.
 
Hatta bir rivayete göre alekhine savunması’nın ( 1.e4 Af6 ) bulunuşu şöyle bir hikayeye dayanmaktadır.Alekhine Sarhoş olarak çıktığı bir maçta rakibin 1.d4 oynadığını zannedip buna karşılık Af6 ile cevap vermiş fakat rakip e5 sürünce bir anda toparlanarak maçı nasıl kurtarabileceğini düşünmüş ve Ad5 ile devam ederek maçı kazanmıştır.
 
İlk dünya şampiyonluğu ünvanını “Yenilmez “ lakaplı capablanca’dan 2.5 ay süren bir mücadelenin ardından (+6-3=25)  skoru ile 1927 yılında almıştır.
 
1935 yılında yine alkol sorunu yaşadığı bir dönemde Hollandalı büyükusta Dr.Max Euwe’ye kaybederek ünvanı vermiş ancak 2 yıl sonra 1937’de tekrar ünvanın sahibi olmuştur.
 
Alekhine satranç hayatı boyunca 1264 maç yapmış bunların 735 ini kazanmış 127 sini kaybetmiş 427 sinde berabere kalmıştır.
 
20’yi aşkın kitap yazan alekhine 24 Mart 1946 yılında kalp krizi sonucu olmuştur.
 
 
Max Euwe ( 1935-1937 )
 
Dr.Max Euwe 20 mayıs 1901 Amsterdam’da doğmuştur.1935 yılında Alekhin’e karşı kazanarak 2 yıl boyunca beşinci Dünya  Satranç şampiyonu olarak kalmıştır.2 yıl sonra Alekhine’e karşı oynadığı ünvan koruma maçını kaybederek ünvanı Alekhine’e kaptırmıştır.
 
Matematik ve boks gibi alanlarda da ciddi başarıları olan euwe hakkında en az şey bilinen dünya şampiyonlarından biridir.Satrancı nerdeyse hobi olarak görüp dünya şampiyonu olması enteresandır.
 
Matematik ve boks’ta yaptığı çalışmalar onu
hem fiziksel, hem zihinsel olarak zirveye çıkarmış ve adeta çelik gibi sağlam bir satranççı yapmıştır.
 
Strategy and Tactics, 1936, (“Strateji ve Taktikler”); The Development of Chess Style, 1966, (“Satranç Stilinin Gelişimi”) gibi kitapları bulunmaktadır.
 
1970-1978 yılları arasında fide başlanlığı yapmış olan Euwe 1981 yılında ölmüştür.
 
 
Tam adı Mikhail Moiseyevich Botvinnik’tir.17 Ağustos 1911’de petersburg’ta dünyaya gelmiştir.
 
Yakın tarihimizde gerek 2 kere dünya şampiyonluğu ünvanını kaybedip 3 kere geri alması,gerek kurduğu botvinnik satranç okulunda yetiştirdiği kasparov karpov gibi öğrencileri ile gereksede satranç teorisine yaptığı katkıları ile Botvinnik’in Dünya satranç tarihinde ayrı bir yeri vardır.
 
Satrancı 12 yaşında öğrendi , 16 yaşında usta ve 20 yaşında Sovyetler birliği şampiyonu olmuştur.
 
15 yıllık dünya şampiyonluğu serüvenini özetlemek bir kaç satır ile imkansız ama kısaca değinecek olursak 1946 yılında Alekhine’in ani ölümü ile bir bilinmeze giren Dünya Satranç Şampiyonuluğu mücadelesi için Fide 1948 yılında bir turnuva organize etti ve botvinnik bu mücadeleyi 3 puan farkla birinci bitirdi.Smislov'u 3-2 Keres'i 4-1 Reşevski'yi 3.5-1.5 ve Dr.Euwe 'yi 3.5-1.5 yenerek Dünya Satranç Şampiyonu olmuştur.
 
Eski Kurallara göre Dünya Şampiyonu olabilmek için şampiyonu yenmek gerekiyordu.Yani mücadele beraberlikle sonuçlandığında ünvan eski şampiyonda kalıyordu.
 
Botvinnik 1951 yılında bronstein ile 1954 yılında Dünya şampiyonluğu maçına çıkmış ve her iki maçtan da beraberlikle ayrılarak ünvanını korumuştur.
 
1957 yılında smyslov’a karşı kaybetmiş ve sadece bir sene sonra ünvanı geri almıştır.
 
1960 yılında Tal’e karşı ünvanını kaybetmiş fakat 50 yaşında iken imkansızı başararak ünvanı tekrar geri almıştır.
 
15 yıl süren uzun ve yorucu mücadelelerin ardınan yaşlı botvinnik 8. kez ünvanını korumak için ‘ Demir Tigran’ lakaplı Petrosyan’ın karşısına çıkmış ve maçı kaybederek satranç hayatını sonlandırmıştır.
 
Botvinnik satranç okulun’un durdurulamaz yükselişinin sır perdeleri bu okuldan yetişen ustaların SSCB’nin dağılması ile birlikte Avrupa’ya hoca olarak gitmeleri ile birlikte  gün yüzüne çıkmıştır.
 
Satranç’ta turnuva hazırlığı,Piyon yapıları,Sistematik antreman ve Tehlike göstergeleri gibi kuramlarla satrancı formulize etmiş ve bu öğretilerle bir çok dünya şampiyonu yetiştirdiği gibi Dünya satrancına büyük katkılar sağlamıştır.
 
Satrancı bilim olarak ele alan ilk oyuncu olan Botvinnik 1995 yılında Moskova’da ölmüştür.
 
 
 
 
ReplyForward

Blog